Tikina te Lit

harikoa-hauruaĀe, tirohia Ko Semiramis inaianei—kua nui atu tōna harikoa inaianei kua paku ahu whakamua koe i roto i tō mōhio ki te whakamahi i te irapiko.

Hei whakamahara panuku ki raro ki te pou o mua. Kia maumahara: ko te kaupapa matua o te tohu ira ko te hono i ngā rerenga kōrero e rua kahore mā te whakamahi i te piko me te hononga (ā, engari, rānei, nā reira, mō te kore, ahakoa).

I tā mātou akoranga whakamutunga, kei te whakamahi mātou i ngā tohukōpiko mā te ngā kupu hono—ngā kupu pēnei i te heoi anō, nō reira, ahakoa rā. Ka kiia ēnei ko ngā kupu hono WHAKAMĀRAMA.



—Ngā Kupukōrero me ngā Kupu Whakamārama—

He aha i whakamahia ai te tohu irakōna?
Kia maumahara: ka hono te irapiko i ngā rerenga kōrero e rua e pā ana.
tohukō-aWhakaarohia he huinga o te ira me te koma. Mātakitaki kei te tohu tētahi o ia mea—runga me raro.  pere-kōpiko

He aha te hononga?
Ko te kupu hono he kupu e "honohono ana," e hono ana rānei, i ngā rerenga kōrero e rua. Ngā kupu hono auau—ā, engari, nō reira, mō, kāore rānei, ahakoa—me whakamahi he KOMATA i mua i te hononga.

Tauira: I auau te kurī , a i whiowhio te ngeru.
Tauira: I auau te kurī , engari i tū pakari te ngeru.
Tauira: I auau te kurī , so i oma te ngeru.

He aha te hononga kupu whakahuahua?
Pērā i ngā hononga auau, ngā kupu hono kupu whakahuahua Honoa ngā rerenga kōrero e rua—engari me te tohu HĒMIKA i mua, me te tohu KOMA i muri. He "tautuhinga" ēnei nā te mea e whakaahua tika ana i te hononga o te rerenga tuarua ki te rerenga tuatahi—pērā i te whakaahuatanga a ngā tautuhinga i ngā kupumahi. Kei te mahara koe ki ngā tautuhinga?

-> I kai ia. I pēhea tana kai? I ata kai ia.
-> I waiata ia. Me pēhea tana waiata? I waiata nui ia.

tohu-kōnae-whakatairanga
Ētahi hononga kupu whakahuahua noa

hoki Heoi ahakoa
ahakoa pono ahakoa
no reira hei utu i teie nei
hopea waihoki kaore
atu i muri nei ka
atu ano Ano hoki no reira


Ngā Tauira—

I tino makariri rawa ki te pārekareka ki te kēmu ; Heoi , ko ia i whakatau tonu kia haere.

Ko te kupu hono "heoi anō" e tohu ana kei te WHAKATAETAE te wāhanga tuarua o te rerenga kōrero ki te wāhanga tuatahi. Ka taea hoki te whakamahi...ahakoa or ahakoa or tonu.

__________

I tino makariri rawa ki te pārekareka ki te kēmu ; no reira , kāore ia i haere.

Ko te kupu hono kupu "nō reira" e tohu ana ko te wāhanga tuarua o te rerenga kōrero he WHAKATAUNGA nō te wāhanga tuatahi. Ka taea hoki e koe te whakamahi...hei hua or no reira.

__________

I tino makariri rawa ki te pārekareka ki te kēmu ; atu ano , kāore ia i te pai te āhua.

Ko te kupu tāpiri kupu "furthermore" e tohu ana ko te wāhanga tuarua o te rerenga kōrero he TĀPIRI ki te wāhanga tuatahi. Ka taea hoki te whakamahi...hoki or Ano hoki.

__________

I tino makariri rawa ki te pārekareka ki te kēmu ; hei utu , i haere ia ki te whare pukapuka.

Ko te kupu hono kupu "engari" e tohu ana ko te wāhanga tuarua o te rerenga kōrero he HURINGA kē atu i te wāhanga tuatahi. Ka taea hoki e koe te whakamahi...Engari.


WHAKATŪPATO
Kaua e whakapoauau i ngā kupu tāpiri kupu ina whakamahia hei KUPU WHAKATAU. Kia mōhio koe, i roto i ngā rerenga e whai ake nei, kua whakakorea ēnei e te KOMA. Kāore he tohukōma e kitea ana.

I tino makariri rawa, Heoi, mō te kēmu.
Heoi, he makariri rawa mō te kēmu.

Ko te kupu "Heoi anō" he kupu WHAKATAU - ehara i te kupu hono - nā te mea kotahi anake te rerenga kōrero i konei (S + V): "I"...

__________


Kāore ia i pena, no reira, e hiahia ana ki te haere ki te kēmu.
Na reira, kāore ia i hiahia ki te haere ki te kēmu.

"Nō reira" he mahi WHAKATAURANGA—ehara i te hononga kupu whakahuahua—nā te mea kotahi anake te rerenga kōrero i konei (S + V): "Kāore ia i hiahia"...

__________

I tua atu, kāore ia i te pai te āhua.

Ko te kupu "Tāpiri atu" he kupu WHAKATAU - ehara i te kupu hono kupu - nā te mea kotahi anake te rerenga kōrero i konei (S + V): "Kāore ia i (kāore) i rongo"...