He pukapuka tawhito, he pukapuka rangatira hoki, e wero ana, e whakahihiko ana, e waiho ana hoki he pānga pumau. He mea pai mō ngā kōrero whakaaroaro.
![]()
Apoharama, Apoharama!
Wiremu Faulkner, 1936
313 p.
March 2007
He pukapuka whakamiharo tēnei, he momo kōrero ngaro, e mōhio ana tātou ko wai te kaimahi i te hara, engari kāore e mōhiotia ana te take.
Ka tangohia e Faulkner te kōhurutanga o tētahi taitama, ā, i taua huihuinga kotahi ka hangaia e ia tētahi hītori katoa o tētahi whānau rangatira o te tonga. I roto i ngā huarahi maha, koinei te hītori o te Tonga tonu.
![]()
Apoharama, Apoharama!
Wiremu Faulkner, 1936
313 p.
Hui-tanguru 2009
Koinei te pukapuka mahara tino nui—he hītori whānau e ngana ana ki te whakakotahi i ngā mea o mua, me te aro atu ki ngā mea o nāianei. Engari i tēnei wā, ka tātarihia te mahara e ngā momo kiripuaki...nō reira, kāore tātou i te tino mōhio he aha tā tātou e whiwhi ai—ahakoa e whakaaro ana tātou kei a tātou katoa.
ApoharamaKo te pūrākau tēnei mō Thomas Sutpen, i te tau 1833 i whai ia ki te waihanga i tētahi whare rangatira mai i te repo, ā, i te mutunga ka whakangaro i a ia anō. Ka tīmata te pūrākau i ngā tau i muri mai i te wā i kōrero tuatahi ai a Miss Rosa Coldfield i te pūrākau o te aituā o te whānau Sutpen ki a Quentin Compson taitamariki.
![]()
Tohutohu me te Whakaaetanga
Allen Drury, 1959
638 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Mahuru, 2013
I tuhia i ngā tau neke atu i te 50 ki muri, Tohutohu me te Whakaaetanga Ko te pukapuka tōrangapū pai rawa atu o Amerika tonu tēnei. Ko te tōrangapū tūturu—he ranunga whakarihariha o te hokohoko, te whakapati, tae noa ki te whakawehi—e whakamahia katoatia ana hei wāhanga o te tukanga manapori.
Ko te mea e kore e reka noa te kōrero, engari he tino reka hoki, ko te hohonu o ngā kiripuaki a Drury, me tana whakamōhio mai i ngā take me ngā pēhanga kei muri i ā rātou whakataunga. Ka mahia e Drury te mea kāore e taea: ka meinga e ia ōna kaitōrangapū kia aroha, kia whakamoemititia hoki.
![]()
Te tau o te harakore
Edith Wharton, 1920
~ 300 whārangi (ka rerekē i runga i te kaiwhakaputa)
Mahuru 2011
Kua kitea tonutia te aroha rāhui i roto i te tuhituhi—mai i a Tristan rāua ko Isolde, tae noa ki ēnei rā Te ahiahi raupapa.
E kukumea ana tātou ki ēnei kōrero nā te kaha o te taupatupatu i waenganui i te hiahia me te aukati. He whakaata taua taupatupatu i ō tātou ake, nō reira, ina tukuna ki runga i tētahi papa kōrero pakiwaitara nui, ka whānui ake ō tātou ake oranga. Me te mea nei ko tātou anō tētahi wāhanga o tētahi kōrero nui ake. Ko te pukapuka a Edith Wharton mō te aroha tapu tēnei e mahi ana mō tātou.
![]()
Te tau o te harakore
Edith Wharton, 1920
~ 300 whārangi (ka rerekē i runga i te kaiwhakaputa)
Mahuru 2011
Kua kitea tonutia te aroha rāhui i roto i te tuhituhi—mai i a Tristan rāua ko Isolde, tae noa ki ēnei rā Te ahiahi raupapa.
E kukumea ana tātou ki ēnei kōrero nā te kaha o te taupatupatu i waenganui i te hiahia me te aukati. He whakaata taua taupatupatu i ō tātou ake, nō reira, ina tukuna ki runga i tētahi papa kōrero pakiwaitara nui, ka whānui ake ō tātou ake oranga. Me te mea nei ko tātou anō tētahi wāhanga o tētahi kōrero nui ake. Ko te pukapuka a Edith Wharton mō te aroha tapu tēnei e mahi ana mō tātou.
![]()
Nga Hoiho Ataahua Katoa
Cormac McCarthy, 1992
301 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
March 2015
Kī tonu i roto i ngā kōrero pūrākau—ā, i taua wā anō he kaiwhakakore kōrero pūrākau—Nga Hoiho Ataahua Katoa kua noho hei pukapuka rongonui o ēnei rā. Ahakoa he haerenga toa, pērā i ngā kōrero tuku iho o mua, ka whakakorengia te pūrākau tonu e kōrerotia ana e tēnei whenua mō te Hauāuru nui o Amerika.
Kua ngaro atu taua Hauāuru tawhito, te āhua nei kei te kī a McCarthy, me ngā kaupapa o te toa kaupoi—te pai taketake, te māramatanga whānui o te tika, me te herekoretanga o te whakatau i a ia anō. Tae noa ki ngā wāhi whānui, whānui kua taiepatia, kua whakatōkia ki te hinu.
Engari kāore anō a John Grady Cole taitamariki i te mōhio ki tēnā—kāore rānei ia e whakaae. Ā, ka whaia e ia āna moemoeā hei whakakapi i ngā mea kua tangohia i a ia.
Kei te haere . . .
Tirohia to tatou He Aratohu Pānui mō ngā Hōiho Ataahua Katoa.
![]()
Ana Ka koe Kaore
Agatha Christie, 1939
320 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Hui-tanguru, 2013
Ko Agatha Christie te tino tohunga o ngā mea ngaro kohuru—ehara i te mea he kaihoahoa tuhinga ia (ehara i te mea pērā) ehara hoki i te mea he nui āna mahi (ahakoa pērā). Ko tōna kaha ki te mau tonu nā te auahatanga o āna kōrero me te hanganga pakari o āna kaupapa—he kaupapa e miharo ana, ahakoa kua roa ngā tohu e mau tonu ana. Mō te tata ki te rau tau, kua miharo ngā kaituhi mea ngaro ki tana tikanga.
Tōna rongonui Ana Ka koe Kaore koia tonu te pukapuka tino hokohoko a Christie—me te mea ngaro tino hokohoko o ngā wā katoa. He kōrero whakamataku, he kōrero whakamate.
![]()
Anna Karenina
Leo Tolstoy, 1877
838 p.
April 2008
He kaha, he pōuri (e mōhio ana koe ki te aha ka tupu, tika?), ā, ko tētahi o ngā pukapuka tino pai rawa atu hei pānui mā te katoa.
I waho, Anna Karenina He kōrero tēnei mō tētahi wahine e tohe ana ki te wete i tētahi kupenga—te marena—ā, ka kitea kua mauheretia ia e tētahi atu kupenga. Ko te mea whakamutunga, he kino ake, ko te koretake o te ao e aro ana ki a ia anō. I roto i tētahi kōrero whakataki whakamutunga, kanapa, ka mōhio a Anna kāore e taea e ia te mawhiti i a ia anō.
![]()
Nga kaimahi
Sinclair Lewis, 1925
wh.480
Whiringa 2010
E mōhiotia whānuitia ana a Sinclair Lewis mō Babbitt, he pukapuka pakiwaitara i whiwhi moni nui ai ia, i whakaohooho mai hoki i tētahi kupu hou i te reo Pākehā: "babbitt"—he tangata tuku iho, e makona ana ki a ia anō, e apo taonga ana.
Ko te reira Nga kaimahi nā tēnei i whiwhi a Lewis i te Tohu Pulitizer. Ahakoa i tuhia ki te tuhinga māmā, kāore he whakapaipai (ehara a Lewis i te rārangi tuhinga pai), he kōrero wawata nui—he kōrero tata ki te pūrākau nui e whai ana i te whanaketanga o tētahi tākuta taitamariki e kī ana i te wawata. Ā, pērā i ngā toa pūrākau katoa, ka taka ā tātou ki te ngakaukore me te whakamatautauranga, i ētahi wā ka peka atu ki te koraha.
![]()
Te Kōrero Whaiaro a Benjamin Franklin
Benjamin Franklin, 1771-1790
150 whārangi (rerekē i runga i te kaiwhakaputa)
Hui-tanguru 2010
Ngā whakaahua koiora katoa kua kitea e koe mai i Hollywood—Hīkoi i te Raina, e Hihi, e te Tangata i te MaramaĀe, me mihi ki a Ben Franklin—nāna i tito te whakatakotoranga, me te oumu Franklin, ngā karu arotahi-rua, me te tokotoko uira.
E mōhio ana koe ki te tauira—te aranga ake i ngā tīmatanga pōuri, mā te mahi uaua me te uaua, ki te angitu mutunga kore. Ko te hinganga o Horatio Alger ki te whai rawa? I whai a Alger i te ara kōrero i whakatakotoria e Franklin. Ehara i te mea he Amerikana taketake a Franklin, engari ko tana kōrero whaiaro anō hoki.
Pānuihia atu: Te Kōrero Whaiaro o Benjamin Franklin (Arotake)
![]()
Bartleby te Kaituhituhi
Herman Melville, 1853
~50 whārangi
Hōngongoi 2009
He kōrero pono: i kōrero mai tētahi ahorangi reo Pākehā tino matatau ki ahau ko te hapa nui rawa atu i mahia e Herman Melville i tana tuhi i te "Bartleby the Scrivener" ko te tuhi i tetahi mea i muri i te taitara. Ehara i te mea he tino taunakitanga.
Engari i aroha tonu ahau ki te pūrākau—ā, ko aku ākonga, ki te kore e tino aroha ki a "Bartleby," i ako ki te maioha ki taua pūrākau me ngā kōrerorero oraora i whakaohoohohia e ia.
![]()
E nga hoa aroha
Toni Morrison, 1987
316 p.
March 2008
He hou rawa tēnei pukapuka, kāore e taea te tu i te "Whakamātautau o te Wā" o ngā pukapuka rongonui. Engari ka tu tonu. He toa Nobel a Toni Morrison, ā E nga hoa aroha koinei tana whakatutukitanga nui—nō reira e tika ana kia whai wāhi tēnei mahi ki roto i te ao tuhituhi pumau.
Koinei pea te whakaaturanga tino kaha me te auaha o te mahi pononga kei a tātou, E nga hoa aroha e tū atu ana ki te whakamataku o ana mahi me tana taonga tuku iho.
![]()
Ko te karanga o te Wild a Fang White
Hēki Rānana, 1903, 1906
304 p.
March 2009
Ki te aroha koe ki ngā kurī, he pono aroha "ngā kurī," ka kitea e koe he tino rawe ngā pukapuka pakiwaitara e rua a Jack London. E kōrero ana a London i ngā pūrākau e rua mai i te tirohanga a te kurī (te kurī wuruhi rānei), ā, he mea whakamiharo te pai o tana mahi... he tino pai, ā, he uaua ki te waiho i tētahi o ngā pukapuka.
Ka taea e Rānana te noho mata, e whakamahara ana i te "taiao, whero te niho me te maikuku" a Tennyson me te oranga nanakia o te hunga tino pakari i roto i te whanaketanga. Ko ngā kurī i roto i ngā kōrero e rua ka tukinotia e te tangata me ngā kurī whakataetae, he tutu kāore a Rānana e mataku ki te whakaahua. Heoi, ka whawhai kaha rāua kia riro i a rāua te mana ki runga i ō rāua hoa whakataetae. He nanakia me te mana e whakanuia whānuitia ana e Rānana hei whakaata i te kaha me te hiahia o mua.
![]()
Tangohia-22
Hohepa Heller, 1961
544 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
January, 2015
Tangohia-22—me tōna tirohanga pōuri, pōuri hoki ki te pakanga, te mana, te apo, me te pirau—ko tētahi o ngā mahi nui o te rautau 20. E rima tekau tau ki muri, i tau te taitara ki roto i te kupu rongonui, e pā ana ki tētahi mahanga arorau kāore he ara e puta atu ai: Me mahi koe A i mua i tō taea ai B, engari kāore he huarahi hei mahi A me te kore e mahi tuatahi BĀe... kua mau koe.
Pērā i te whakaaro pōhewa e pā ana ki te taitara, ka puta ake te āhua wairangi i te pānui i te pukapuka. E aroha ana koe ki a ia, engari kāore. Ki a koe he mea whakakatakata, he mea whakamataku hoki. Ka mutu koe me te tumanako engari me te ngakau pouri. I te mutunga, ka waiho ngā kaipānui kia iri noa iho—pērā i te ahua rongonui i runga i tōna uhi.
![]()
Whakamaherehere
Anthony Summers, 1980
640 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Oketopa, 2013
Mō te hunga e aroha ana ki ngā mea ngaro mō te kohuru, Whakamaherehere ko tētahi o ngā tino tangata rongonui o ngā wā katoa. He kōrero kāore anō kia whakatauhia mō te tangata nāna i kōhuru te Perehitini John F. Kennedy—ā, ehara i te mahi pakiwaitara.
I ako tuatahi ahau i Whakamaherehere Neke atu i te 30 tau ki muri i te tau 1980. I tino ohorere a Robert MacNeil, te kaihautū tahi o te whakaaturanga pūrongo a te PBS i taua wā, i muri i tana panuitanga i te whakaaturanga, ā, i whakatapua e ia te katoa o te hōtaka pūrongo ki ngā ihirangi o roto—he tauira kāore i rangona i mua. I tūpono ahau e mātaki ana i taua ahiahi.
![]()
Tangi e te Whenua Aroha
Alan Paton, 1948
320 p.
Hakihea 2008
Ko wai kāore anō kia pānui i tēnei pukapuka i ngā tau kua pahure hei mahi kura? Whakapono mai, he pai kia pānuihia anō—ina hoki, kua wareware ahau ki te nui o taku aroha ki tēnei pukapuka.
Whenua ArohainaHe kōrero tēnei mō Stephen Kumalo, he minita mangu nō Āwherika ki te Tonga, e ngana ana ki te whakaora i tōna tuahine i te mahi kairau, i tana tama i te whakapae kōhuru, me tōna iwi i te whakangaromanga.
![]()
He Kanikani ki te Puoro o te Wā
Anthony Powell, 1951-1975
214, 724, 736, 804 whārangi (pukapuka I-IV)
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Hui-tanguru 2007
He taonga tēnei e warewarehia ana. Ina hoki, he uaua ki te mārama he aha te korenga o te mahi toi whakamiharo a Anthony Powell i te pito o te arero o te katoa.
E whakaae ana ngā kairīti me ngā kaipānui ko Powell, i mate i te tau 2000, tētahi o ngā kaituhi pai rawa atu—ā, he tino māmā hoki te pānui—o te pukapuka Ingarihi. Ko te tikanga, he 12 ngā pukapuka (e kiia nei ko te "duodecalogy"... he rite ki te mate pukupuku) kua wehea kia 4 ngā pukapuka, arā, ngā "nekehanga".
![]()
David Copperfield
Charles Dickens, 1850
700-800 whārangi (ka rerekē i runga i te kaiwhakaputa)
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
January, 2014
He nui ngā kupu a Dickens—e mōhio ana tātou. Heoi, ki te pānui i a ia, he mea whakamīharo ki te nui o te reo Pākehā. Kātahi anō te roa me te tere o te kōrero: e puranga ana ngā kōrero o te kaupapa, tētahi i muri i tētahi, e akiaki ana i a tātou kia tae ki te mutunga, kua tata mutu!
Ā, hei whakamutunga—he katakata a Dickens, he tino katakata. Ahakoa te kino o ngā āhuatanga mō te tamaiti a Davey Copperfield, kāore e taea te kore e kata ki ngā kiripuaki me ngā momo kupu e puta mai ana i te pūkenga o te kaituhi ki te tākaro kupu. Nā ēnei katoa i waiho ai tēnei mahi hei tetahi o ngā pukapuka tino whakamiharo, tino hihiri hoki o ngā wā katoa. He tino harikoa.
![]()
Tuhinga o mua
Arthur Miller, 1949
wh.144
January 2012
Kua roa e whakaarohia ana he whakaari matua o te whare tapere o Amerika, Tuhinga o mua e kitea ana he aituā o te tangata noa. Ko Willy te arotahi Lomana, he tangata kua mau ki te ao tātai o te tauhokohoko—he ao e tango ana i te mana tangata.
Heoi, i a au e pānui ana i te whakaari, e mātakitaki ana i tana whakaari, e whakaako ana hoki ki ngā ākonga, ka nui ake taku kite i tēnei hei kōrero mō te tama a Willy, a Biff, me tana pakanga kia eke ki te taumata tāne. Ki ahau nei, ko Biff te kaupapa matua o te kōrero, pērā i a Willy.
![]()
He Whare Tare
Henrik Ibsen, 1879
80 whārangi (ka rerekē)
kia 2008
Kōrerohia ngā mahi whakaari—ngā kuini whakaari rānei—ko Nora Helmer te mea tūturu, manaakitia tōna ngākau.
I te mutunga o te whakaari a Ibsen, ka mōhiotia te tatau a Nora i te mutunga o te whakaari ko te "slam heard across the world"—he whakatoi i ngā uara o te wā Wikitōria, ā, he whakaoho i ngā tumanako mō te hunga pōti pōti i ngā wāhi katoa. He tohu tēnei mō tētahi hurihanga i te Ao Hauāuru, ā, i te mutunga ka puta te pōti a ngā wāhine.
![]()
Dracula
Bram Stoker, 1897
300-400 whārangi (ka rerekē i runga i te kaiwhakaputa)
October 2011
Dracula He pūrākau tino pai, e whakaaro ana te tangata: me i kore a Bram Stoker, kua ara ake rānei te ngangau ki ngā vampire? Kei waenganui tonu tātou i taua ngangau—neke atu i te 100 tau i muri mai.
Kāore a Stoker i hanga i ngā vampire—he wāhanga rātou nō ngā kōrero tuku iho o mua—kāore hoki i hanga e ia te momo tuhituhi. Engari ko tana pukapuka i te tau 1897 Dracula kua puta tonu mai ngā pukapuka, ngā kiriata, ngā whakaaturanga pouaka whakaata, ngā peita, ngā kēmu ataata, me ngā kākahu whakakatakata. Ko te momo ake kua whakamātauhia ko Undead.
![]()
Taumahi: Ngā Whakamaharatanga a te Hēkeretari i te Pakanga
Robert M. Gates, 2013
640 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Maehe, 2014
"He mahi tā te tangata i muri i tētahi atu" koinei te whakaahuatanga a Robert M. Gates i tētahi rā noa i te pane o te Tiaki. Ko te noho hei hēkeretari he mahi kāore i hiahiatia e ia, ā, kāore hoki i pai ki a ia i tōna taenga ki reira, engari ko tōna aroha ki ngā hōia, me tōna ngākau pono ki a rātou, i nui ake i tōna hiahia whaiaro.
Ko taua aroha, i ētahi wā he aroha whaiaro, ā, tata tonu te aro nui ki ngā mea katoa, koinei te kaupapa matua o te noho a Gates i te Parepare me tana pukapuka whakamaharatanga hoki. I a tātou e pānui ana i tana "pūrongo" 640-whārangi, he nui ngā whārangi, ka taea e tātou te whakawhetai ki te mea i aro nui mai tetahi ki ngā hiahia o ngā "tamariki" i ngā rārangi mua.
![]()
Emma
Hēni Austen, 1815
560 p.
January 2007
Tīmatahia te tau hou me te kanikani! He kanikani whakahirahira, matatini hoki—me ngā takahanga pekepeke, ngā hurihanga, me ngā sashay. Emma ko te mahi toi a Austen, he pūrākau e raranga ana, e whiri ana ngā miro e toru o te kōrero tetahi ki tetahi, ā, kāore a Austen e tahaki i tetahi hikoinga.
E ai ki a Austen tonu, he toa wahine uaua a Emma Woodhouse nā te mea kāore ia i te tino manakohia.
![]()
He Tuarua Mai Te Heke Kariakau
Thomas Hardy, 1874
512 p.
January 2008
Ko te rongonui o Hardy hei kaituhi he tangata e ruku hohonu ana—ā, he maha ngā wā he pōuri te mea e kitea ana e ia i raro i te mata. Kāore i pērā ki Te Rōpū Madding, he pukapuka tawhito, he whakanui harikoa hoki i te oranga ahuwhenua o Ingarangi.
He kōrero rawe tēnei, me ngā toa e rua e mau tonu ana...ā, e aroha ana hoki: a Bathsheba Everdene rāua ko Gabriel Oak (ka taea e koe te ngahau mā te rapu noa i ngā tohu e pā ana ki aua ingoa).
![]()
Te Tino Rongonui
Betty Friedan, 1963
382 p.
April 2009
Ahakoa he iti rawa ki te pānui, anei ngā tuhinga iti kei raro i te uhi o te pukapuka (i te taha maui) e kī ana:
I tino hurihia te ao, ā, he uaua ki te mahara ki te nui o te huringa i hiahiatia. —New York Times
He uaua ki te whakaaro ko tētahi mahi anake ka pā kino ki tēnei mahi—ina koa he mahi nā tētahi wahine i whakaaro he mea whakarihariha: he riri, he pūkano, he nanakia. Ko Friedan, me te kore e kōrero mō tana pukapuka, he mea whakapataritari i te tautohetohe.
![]()
Te Hoia Pai
Ford Madox Ford, 1915
288 p.
Hakihea 2006
He pūrākau tēnei hei miharo i tōu hinengaro—hei huri i ngā whārangi me te whakaaro anō me pēhea rā te kaikōrero i pēnei ai te tinihanga.
Heoi anō, koinā te harikoa. Te Hoia Pai He pūrākau tēnei mō ngā tāne tokorua: ko te wahine a tētahi e moepuku ana ki te tāne a tētahi, me te kaikorero—te tāne e puritia ana—e noho pōuri ana.
![]()
Tuhinga o mua
Hoani Steinbeck, 1939
446 p.
Hōngongoi 2008
He uaua ki te whakaaro he pukapuka e pā ana ki te rawakore me te pōuri nui, mō tētahi whānau pāmu heke e pāngia ana e te rawakore me te aituā (he kaupapa pouri tonu te pai).
Ko Tuhinga o mua tētahi o ngā mahi tino arohaina o Amerika—ā, he mahi pumau tonu tino pai ki te karapu pukapukaHe pukapuka ataahua noa iho.
![]()
Te Piriti Nui: Te Kōrero Nui o
te Hanga i te Piriti o Brooklyn
David McCullough, 1972
562 p.
Hui-tanguru 2011
I muri i taku panuitanga i tana pukapuka i ngā tau kua pahure ake nei, i whakapono mai a David McCullough ki ahau. Tae noa ki tēnei rā, ki taku whakaaro ko ngā kōrero tuku iho he mea tino pai rawa atu—tae atu ki tētahi mō te miihini me te hanga whare. Ā, he kōtiro ahau.
Ae, kei te kōrero tātou mō te hanga i te Piriti o Brooklyn—tētahi o ngā piriti torotika tuatahi, ā, kei te mau tonu ko tētahi o ngā piriti torotika tino ataahua o te ao. E ai ki te taitara o te pukapuka, he piriti "nui". He pono, ā, he kōrero nui tēnei.
![]()
He tumanako nui
Charles Dickens, 1860
560 p.
Whiringa 2006
Āue, e tama. Me te ingoa pērā i a Pip, kāore he mea miharo te moemoeā o te toa o tēnei pukapuka ki te whakahīhī.
E pā ana te taitara ki te taonga tuku iho nui e tumanakohia ana e te taitama whai rawa i tētahi rā, kia noho ai ia i roto i te oranga rangatira. Engari nō te hunga rawakore a Pip, nō reira kāore āna "tumanakotanga" pērā - tae noa ki tētahi rā, ka taka ngaro atu tētahi ki roto i ōna uma.
![]()
Ko te Kino Pai
F. Scott Fitzgerald, 1925
143 p.
January 2009
Te wā whaki. Kāore au i te tino pai ki Ko te Kino PaiEngari ki taku whakaaro ko au anake i te ao whānui mō tēnei mea—ā, koia ahau i tūtohu ai kia waiho hei Mahi Nui mō tēnei marama.
Kua roa ngā kaiwhakahē e whakaaro ana Ko te Kino Pai tētahi o ngā pukapuka rongonui o Amerika nā te mea e hono ana ki te pūrākau ahurei o Amerika mō te tuakiri-tangata.
![]()
Ko te Kino Pai
F. Scott Fitzgerald, 1925
143 p.
January 2009
Te wā whaki. Kāore au i te tino pai ki Ko te Kino PaiEngari ki taku whakaaro ko au anake i te ao whānui mō tēnei mea, koia ahau i tūtohu ai i tēnei marama.
I puta mai tēnei arotake i muri i te urutaunga kiriata a Baz Luhrmann i te tau 2013, he kōrero hou mō tōna oranga pukapuka a Zelda, me tētahi pukapuka rongonui a Fitzgerald i whakaputaina tata nei ngā kōrero a te hunga pāpaka. Hei whakamutunga, ka tūtohu ahau Mangahau nā te mea kua roa e whakaarohia ana e ngā kairīti tētahi o ngā pukapuka tino rongonui o Amerika—he kōrero e herea ana ki te pūrākau ahurei o Amerika mō te waihanga-ake.
![]()
Te aitua o Hamlet, Prince of Denmark
William Shakespeare, 1603 (Te Kuata Tuatahi)
~150-160 whārangi (ka rerekē i runga i te kaiwhakaputa)
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Mahuru 2012
Hamlet He pukapuka uaua tēnei, kāore e taea te karo. Heoi, koinei te whakaari tino whakahihiri i roto i ngā mahi katoa a Shakespeare—e ai ki ētahi, i roto i ngā tuhinga katoa. He kōrero mō tētahi rangatira i tangohia tōna matua me tōna nohoanga tika i runga i te torona o Tenemāka.
Ko te aroha, te rapu utu, te tinihanga, te mahi tinihanga i te kāinga me tāwāhi—me te tino tangata tino uaua o ngā tuhinga katoa—kei roto i te kōrero. Tāpirihia ētahi o ngā reo tino whakamiharo kua tuhia...ā, kei reira a Shakespeare Hamlet.
![]()
Tuhinga o mua
Joseph Conrad, 1899
160 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Pipiri, 2012
I pātaihia a Gandhi i tētahi wā he aha ōna whakaaro mō te ao o te Hauāuru. "He whakaaro pai tēnā," tana kī whakakatakata. Ko taua whakawhitiwhiti kōrero te kaupapa matua o Tuhinga o mua, he pukapuka pakiwaitara i mua atu i tōna wā i ngā āhuatanga maha.
I tuhia e Conrad tana pukapuka i te tihi o te koroni o Ūropi, he pūnaha i kite ia i roto i te nuinga o tōna tutu kino. Heoi, i tuhi anō hoki ia mō te hunga whakarongo o Peretānia, i whakapono he mea tapu te kawe mai i te ao tūroa ki ngā whenua "mohoao".
Te Whare o Mirth
Edith Wharton,
274 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
kia 2013
Tekau mā rima tau i mua i tana pukapuka toa Pulitzer, Te tau o te harakore, kua aro kē a Edith Wharton ki te hapori o te ao koura o Niu Ioka. Ko taua mahi o mua ko Te Whare o Mirth, he whakaahua whakamataku rawa atu, he nanakia rawa atu, he kaipahua rawa atu i tētahi atu mea o tana pukapuka i muri mai.
Ā, i roto i a Lily Bart, kua homai e Wharton tētahi o ngā toa wahine pumau o te ao tuhituhi. Nā tōna ataahua whakamiharo me tōna āhuareka ā-roto, ka hopukina e Lily ngā kaipānui, pērā i tana hopukina i ngā kiripuaki o roto i te pukapuka.
![]()
Howards Whakamutua
EM Forster, 1910
355 p.
Mahuru 2007
Nā ngā kiriata Merchant-Ivory* i whakaputa pai te rongonui o EM Forster. I mua atu i tērā, i noho ia i tētahi tūranga rongonui engari he tūpato i roto i te ao kaituhi Ingarihi.
E mihi ana mātou ki a Forster nā te mea he tino pai āna kōrero, ā, e aro ana hoki ki ngā take pāpori nui, ko te pūnaha karaehe pakari o Ingarangi, te koroni, te takatāpui—me te tinihanga tonu.
![]()
Tuhinga o mua
Māka Twain, 1885
Hōngongoi 2007
Kua roa ngā tohunga e whakaaro ana Huck Finn tētahi o ngā Pukapuka Nui o Amerika (me Moby-Dick a Te Retaata).
He "pūrākau mawhiti" tino pai tēnei—he tamaiti tāne me te pononga i oma atu e haere ana i runga i te waka i raro i te awa o Mississippi ki te herekore. I a rātou e haere ana, ka tūtaki rātou ki ngā tāngata mōrearea me te tini o ngā kiripuaki whakahirahira, ko te nuinga he hunga whakahihi engari he tokoiti he hunga pono.
![]()
Ko te Iliad
Homer; Robert Fagels, whakamāoritanga, 1990
576 p.
August 2008
Me i kore tēnei whakamāoritanga pai nā Robert Fagels, kāore pea au e tūtohu Ko te Iliad hei pānui mā te karapu pukapuka. He pono? Kāore pea au i pānui i tēnei pukapuka.
He tino kaha ngā tuhinga a Fagels—ā, he mea whakamiharo hoki mārama—kei te kitea koe e miharo ana, e mau ana i roto i tētahi ao moemoeā o ngā atua me ngā tāngata.
![]()
Te tangata e kore e kitea
Ralph Ellison, 1952
581 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Oketopa, 2014
Ko tētahi o ngā pukapuka rongonui o Amerika mō te pakeketanga, ko Ellison Te tangata e kore e kitea He pūrākau tēnei mō tētahi taitama mangu e ngana ana ki te kimi i tōna tuakiri i roto i te hapori mā.
I tino kitea te pukapuka nei—i aroha tonu ngā kairīti me ngā kaipānui ki ōna momo tuhinga maha, ki ōna whakakatakata, ki ōna whakaahua, me ōna tohu. Heoi, kāore i te tino ataahua te whakaahua o Amerika. Ko tēnei pukapuka tētahi o ngā tuhinga pakiwaitara tuatahi, ā, ko te mea pea i tino pānuihia, i aro ki te kaikiri kino o te whenua—me te kore he kare ā-roto whakamarie o tētahi Te Roopu o Uncle Tom.
![]()
Jane Eyre
Charlotte Bronte, 1847
~500 whārangi
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
April, 2013
Kāore pea he pukapuka i tua atu i Tuhinga Whakamoemiti, kua rite te aroha o ngā wāhine ki Jane Eyre, he pukapuka pakiwaitara a Hinerara mēnā i puta mai tētahi. Ki te mea kāore anō kia pānuihia e koe... he aha tāu mahi i roto i tō oranga? Ki te mea koe E pānuihia, pānuihia anō. Ko tētahi o ngā mahi rongonui e pai haere ana i ia pānuitanga.
I runga i tona mata, Jane Eyre he pūrākau aroha noa iho: he kōtiro taitamariki, i whakaititia e ngā āhuatanga, ā, i tukinotia e ngā umanga i tika kia tiaki i a ia (te whānau me te kura), ka riro i a ia te ngākau o tētahi tangata whai rawa, whai pūkenga. Heoi, i tōna pūtake, Jane Eyre he nui, he nui atu.
![]()
Ko te Tycoon whakamutunga (Aka Te Aroha o te Taimana Whakamutunga)
F. Scott Fitzgerald, 1941
208 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Akuhata, 2012
I mate a Fitzgerald i mua i tana otinga Ko te Tycoon whakamutunga. Engari e ai ki tā te kairīti a Edmund Wilson i tuhi i taua wā, ahakoa tōna āhua kāore i oti, kāore hoki i orohia, "koinei te pukapuka pai rawa atu o Hollywood." He tokomaha e whakaaro ana kei te pērā tonu ahakoa 70 tau i muri mai.
Ko Monroe Stahr, te rangatira o te ingoa, he kaihanga kiriata kei te tihi o te puranga o Hollywood. He tangata kaingākau, he tangata mohio, he tohunga hoki ki ngā āhuatanga katoa o te kiriata, kua hangaia e Stahr te pūnaha whakaputa e whakahaerehia ana e ia. He rangatira ia nō Hollywood. Ā, ka hinga ia i te aroha.
![]()
Mārama i Ākuhata
Wiremu Faulkner, 1932
528 p.
August 2011
Ko tētahi o ngā pānui tino hihiri o te tuhituhi, Mārama i Ākuhata, ka haria tātou ki roto i te pakiwaitara a Faulkner, arā, ko te Yoknapatawpha County, me roto hoki i ngā hinengaro o āna kiripuaki—he wairua wehewehe katoa, e whaia ana e ngā āhuatanga o mua, e rapu ana i tētahi wāhi i te ao o nāianei.
E whai ana te pukapuka i ngā pūrākau e toru, ā, i te mutunga ka honoa katoatia e te pahūtanga o te tutu. He tino Faulkneresque.
![]()
Nga wahine iti
Louisa May Alcott, 1868 me 1869
~500 whārangi (ka rerekē i runga i te kaiwhakaputa)
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
January, 2013
I whakaputaina e Louisa May tana pukapuka rongonui i te 145 tau ki muri, ā, ahakoa i ētahi wā kua tawhito—ko tōna momo kauwhau me te aro nui ki te mahi a te wahine—Nga wahine iti he nui tonu āna kōrero mō te āhua o ēnei rā.
Kāore he mea tawhito rawa mō te ariā o te ngākau pono: te atawhai me te aroha, te murunga hara, te pehi i a ia anō, te whakaaro nui, me te noho me te ngākau pono. Koinei ngā uara e whakaakona ana e Marmee ki āna tamāhine tokowhā, ā, e kitea ana e rātou koinei te ara ki te oranga pai. He tino ngāwari rawa te wareware i aua uara i te rautau 21.
![]()
Lolita
Vladimir Nabokov, 1955
377 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
kia 2012
Lolita kua eke ki te mana rongonui hei mahi toi tuhituhi, ahakoa he mea whakararuraru, he tino whakararuraru nā te kaupapa o te pukapuka - te pedophilia. Ko te mea kino rawa atu ko te kite koe i a koe anō e tautoko ana - e tautoko ana, e hono ana ki - tētahi tangata pedophilia. Ā, ka kite koe i a koe anō e kata ana nā te mea he tino katakata, he matatau hoki te kaikorero a te tangata pedophilia.
Me pēhea te mahi a Nabokov? Ka whakamahia e ia te tirohanga—ā, ka hurihia e ia. Te tirohanga (tirohia tā mātou Akoranga Lit 7 kore utu) koinei te huarahi e āwhina ai ngā kaituhi i a tātou kia hono atu ki ētahi kiripuaki—ka kite tātou i ngā kaupapa o te pukapuka mā roto i ō rātou kanohi, ā, ko rātou te hunga pai i te nuinga o te wā.
![]()
Lolita
Vladimir Nabokov, 1955
317 p.
Mahuru 2008
Lolita kua eke ki te tūranga rongonui hei mahi toi rongonui, ahakoa he mea whakarihariha, he tino whakarihariha hoki nā te kaupapa o roto—ko te pedophilia.
Ko te mea kino rawa atu, ka kitea koe e tautoko ana i tētahi tangata e mahi ana i ngā mahi whakaipoipo tamariki, e hono ana ki a ia anō. Ā, ka kata anō hoki koe nā te mea he tino katakata, he matatau hoki te kaikorero mō taua tangata.
![]()
Tuhinga o mua
Wiremu Koura, 1954
304 p.
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Hakihea, 2011
Mai i te wā i whakaputaina tuatahitia ai i te tau 1954, Tuhinga o mua kua tū hei momo whakamātautau Rorsach. Ki tā ētahi kaipānui he kōrero whakapono tēnei i waenganui i te pai me te kino...ki tā ētahi he pakanga Freudian i waenganui i te id me te superego...ki tā ētahi he hītori o te aranga ake o te ao tūroa. Hei whakamutunga, he tokomaha e kite ana i tēnei hei kōrero mō ngā umanga tōrangapū o te ao.
Ahakoa, ahakoa katoa, o aua pānui—me ētahi atu—e hono ana ki te pūrākau whakamataku a Golding mō ngā tama kua kino.
![]()
Te Ariki o ngā Mowhiti (Te Toru Katoa)
JRR Tolkein, 1937-1949
432; 352; 432 whārangi
Arotake Pukapuka nā Molly Lundquist
Oketopa, 2012
He mea whakakatakata te whakamātau ki te arotake i te toru pukapuka rongonui a Tolkein. Nō reira, e kore ahau e mahi. Ko tāku e mahi ai he tuhituhi mō taku wheako i te pānui i aua pukapuka katoa—e toru ngā pukapuka.
He aha rā i tīmata ai ahau...
Kua pō rawa, kāore i taea e au te moe, ā, kua pau katoa aku pukapuka. Nō reira ka oma atu ahau ki te rūma o taku tamāhine, ka rapu i roto i ana whata pukapuka, ā, ka kitea...kātahi!...te raupapa katoa o "Lord of the Rings". He aha koa, i whakaaro ahau. Kāore au i te pai ki ngā pakiwaitara...nā reira, tera pea ka moe ahau i tēnei.
![]()
He Tangata mo nga wa katoa
Robert Bolt, 1960
163 p.
Mahuru 2010
I te tīmatanga o te whakaari a Robert Bolt i te 50 tau ki muri, i kīia e ngā kairīti he "kanapa"... "mārama,"... "ao whānui." Mō ngā tau i muri mai, i whakaaturia te whakaari i roto i ngā whare tapere, ā, i whakaakona hoki i roto i ngā akomanga huri noa i te motu. I ēnei rā, kua tino warewarehia. Kāore i tika kia pērā.
He Tangata mo nga wa katoa Ko te kōrero tēnei mō Thomas More—tētahi atu patunga o te wā Tudor-Boleyn. Ahakoa ngā inoi a ngā hoa me te whānau, tae atu ki tana rangatira, e kore a More e...e kore e...whakaae i te whakarere me te marena anō a Henry. He tangata whakapono ia, e whiriwhiri ana i te kaupapa matua i te mahi tere—ahakoa ko tōna ora te utu.
![]()
Middlemarch
Hōri Eliota, 1871-72
~800 whārangi (ka rerekē i runga i te kaiwhakaputa)
October 2007
Ko tētahi tēnei o ngā mahi tino nui o te ao tuhituhi Ingarihi. Ā, pērā i te pānui i ngā mahi maha pērā, he mahi nui tēnei. Me whai wā koe me te manawanui (neke atu i te 800 whārangi te roa o taku pukapuka).
Kua whakamataku ahau i a koe? Āe, me mōhio koe ki tāu e tatari atu nei. Engari ki te whiriwhiri koe ki te pānui i tēnei mahi—me te piri tonu ki tēnei—ka miharo koe. He take pai tēnei mō Middlemarch kei te tihi o te pukapuka Realistic.
![]()
Ngā Tamariki o te Waenganui Pō
Salman Rushdie, 1981
560 p.
Whiringa 2008
Kāore he pukapuka kē atu i te reo Pākehā i whakapaipaihia pērā i Ngā Tamariki o te Waenganui PōI toa i te Tohu Booker i te tau 1981...kātahi ka toa i te Tohu Booker o ngā Bookers i te tau 1993...kātahi ka toa i te Tohu Best of the Bookers 15 tau i muri mai. Kāore he mahi kē atu i toa i aua tohu.
Pērā i tā Toni Morrison E nga hoa aroha nā Garcia Marquez rānei Kotahi rau tau o te Paarua, kua riro te pukapuka nei hei tētahi o ngā pukapuka rongonui o nāianei.
![]()
Moby-Dick
Herman Melville, 1851
500-600 whārangi (ka rerekē)
kia 2007
10 Ngā Take hei Pānui Moby-Dick
1. Ko Te Pukapuka Nui o Amerika tēnei.
2. He kōrero whakaharahara.
3. He rite ki te pīnihi—he pai mōu.
4. He mea noa i ngā wāhi katoa—ka puta ake i roto i ngā tuhinga, i ngā whakapono, i ngā mahi tōrangapū, me te hinengaro.
5. He pātai tēnei e pātaihia ana ina kei runga koe i a Jeopardy.