Karapu Lit: TE Karapu Pukapuka a Timmins
Timmins, Ontario, Kanata


He tino honore nui ki a mātou te whakaatu i te karapu pukapuka roa rawa atu pea o Kanata ... tērā pea puta noa i te whenua! I tīmata i te tau 1938, e 75 tau te pakeke o tēnei rōpū o Kanata, ā, kei te kaha tonu! Kei te pai ake tetahi i tērā?
Kōrero mai ki a mātou me pēhea te tīmatanga o te karapu.
E whakapae ana mātou he pānga tēnei ki te mokemoke o tētahi puni maina ki te raki. Mēnā he roa, he kino hoki ngā hotoke (kei te mau tonu!), kua hiahia pea ngā wāhine ki te kimi i ētahi atu e rite ana ō rātou hiahia.
He whai wāhitanga mō te whakahoahoa.
Ae, engari he wāhi ahurea anō hoki te karapu, inā koa kāore i te wātea ngā pukapuka. Nō reira, he mea tino pai te tohatoha i aua pukapuka.
Ā, me pēhea ngā mema—i mua, i nāianei hoki.
I ngā tau o mua, tae atu ki te 15-20. I ēnei rā, tekau ō mātou mema, he nēhi kua reti katoa, he kaiako hoki.
He uri toto kei te toe?
Āe! Ko ngā meneti o te 3 o Noema, 1942, e manaaki ana i tētahi mema hou ki te rōpū—me tana tamahine ko tētahi o ō tātou mema i tēnei rā!
E mārama ana, ko te tikanga o te huringa o te wā kua ngaro ngā mema i te mate me te mate, ā, kua neke atu ētahi. Ka haere tētahi o ō mātou mema i te 150 kiromita (95 maero) ki te haere ki ngā hui i ngā wā katoa e taea ai, ā, kua neke atu tētahi i ngā wā tata nei; he waimarie, mā te ipurangi tātou e pupuri ai i te whakapā atu.
Me kōrero tātou mō ngā pukatuhi. He taonga nui tēnei!
Ae! He meneti ēnei o ngā hui—mai i te tīmatanga. I ia hui, he "pānui hītori" mai i ngā pūranga hei whakaatu i te whanaketanga o te ao. Ā, he rerekē rawa ngā mea i taua wā:
• Nga taupatupatu i rongonui. I te 20 o Poutū-te-rangi, 1939, ko te kaupapa tautohetohe ko "Kia whakatauhia he nui ake te mahi whakaari hei whakaoho i ngā kare ā-roto i te pukapuka."
• Kaikōrero manuhiri he maha tonu ngā kaupapa, ā, ehara i te mea he tuhinga noa iho: te whakapaipai whare, te kaupapa Girl Guide, te maioha ki te puoro, te whakakatakata, me ngā toi o Kānata.
• whakaari he mea noa. I wehea ngā mema kia rua ngā rōpū: i whakawhiwhia ki ia rōpū tētahi haurua rerekē o tētahi whakaari kotahi. I muri i ngā whakaharatau (i waho o ngā hui), ka whakaarihia e ia rōpū tana haurua mō tētahi atu. Kāore i hiahiatia te maumahara i ngā rārangi, engari i whakamahia ngā kākahu de rigueurI puta mai te katakata—ahakoa he whakaari pōuri.

Kōrero mai ki a mātou mō te whakaahua i runga ake nei?
He ahua uaua ki te whakamārama, engari e kīia ana, "Te Wā o te Hōtaka 1938-39," ko te tau tuatahi pea tēnei o te rōpū. Ko te mea whakamīharo ko te whānuitanga o ngā kaupapa i kōrerohia e rātou: mai i Czecho-Slovakia me te nēhi ki te whare tapere i ngā tau waenga me ngā tuhinga.
Āe, me kōrero tāua mō TŌ whānuitanga. He aha ngā pukapuka kua pānuihia e te rōpū o nāianei?
Anei ngā mea hou rawa atu: Ko te Whakaaetanga Whakamutunga • Te Tēpu a te Ngeru • Te Po Circus • Canada • Te Winter Palace • Te Kawenata a Meri • Ko te waatea noa • Te Ōrenda (nā Joseph Boydan: i te rautau 1600 i whakatakotoria ai te hītori o ngā Huron me ngā Iroquois me te taenga mai o ngā Jesuit).
He tino pai ki a koe ngā mea katoa?
Annabel (nā Kathleen Winter): He tangata i whānau mai i tētahi kāinga Labrador i ngā tau 1960 me tana pakanga mō te tuakiri. Kei roto i te pukapuka ngā kiripuaki kua tino whanakehia me te māramatanga pai ki te wāhi. Nā te kaupapa whakamere i whakaoho i tētahi kōrero whānui, ā, i ārahi i ngā mema ki te whakaaro mō ētahi atu pukapuka pērā i a John Colapinto. I te mea i hanga ia e te taiao me te kōrero mō te oranga whaiaro o Chaz Bono, Te Whakawhiti: Te Kōrero mō taku Huringa hei Tāne.
RoomHe tino pai tēnei pukapuka nā te reo o te kaikōrero tamariki, me ngā kaupapa o te pukapuka mō te kaha o te hononga a te whaea me te tamaiti me te manawanui o te wairua tangata.
Suite WīwīNā te wairua mohio o te kaituhi me te whānuitanga o ngā kare ā-roto o te pukapuka i tino pai ai te pukapuka ki te marea.
Te Huarahi e Toru-Rā (nā Joseph Boyden): Ngā wheako o ngā tāne Cree e rua i riro hei kaipupuhi i te Pakanga Tuatahi o te Ao...me te hekenga pouri o te ahurea Cree. I taea e ngā mema te hono atu ki te horopaki o te raki o Ontario, engari ko te āhua o te pukapuka me te tirohanga a ngā tāngata whenua o Kanata i whakanuia ai e te rōpū.
Te TaraeharaKo te hohonutanga o te whanaketanga o ngā kiripuaki me te tirotiro a te pukapuka i ngā pānga o ngā mahi kāore i te tino whai tikanga i pā ki tō mātou rōpū.
Nō Kanata mātou, nō reira he maha ngā kaituhi o Kanata e pānuihia ana e mātou. Haunga ērā kua whakahuatia ake nei, ko ētahi atu kaituhi tino pai ko Rohinton Mistry, Alistair MacLeod, Mary Lawson, Guy Vanderhaeghe, Elizabeth Hay, Ann-Marie MacDonald, David Adams Richards, Donna Morrissey, Michael Crummey, Lori Lansens, Jane Urquhart, me Wayne Johnston.
Ā, me pēhea ngā kōrerorero pai rawa atu?
Ka puta ā mātou kōrero pai rawa atu ina whakahē ngā mema mō te kounga o tētahi pukapuka: kāore tetahi e whakama ki te whakapuaki whakaaro. Pērā i te āhua o Nga Tuahine Tuakana e whakaatu ana i ngā mahi a ngā kaikōhuru e rua i utua i te wā o te California Gold Rush. Ahakoa i toa i ētahi tohu rongonui, ā, i whakanuia hoki e ētahi mema, kāore ētahi i pai ki tōna katakata pōuri.
Wolf Hall he pukapuka tautohenga anō tēnei. Ko ētahi o ngā mema i tino aro ki te pukapuka iti, ko ētahi i kite he tino hoha, kāore i taea e rātou te whakaoti.
Te Wahine Paris i riro i a ia te aroha o ētahi, i te tawai a ētahi.
Me pēhea tāu whiriwhiri i āu pukapuka?
I runga i ngā whakaaro o ngā mema, ka whiriwhiria e mātou ngā pukapuka e rua marama i mua i te wā. He pai te mahi mō ngā marama e rua; ka nui te wā mō te pānui me te ngāwari ki te whiriwhiri i ngā pukapuka hou e hopu ana i tō mātou hiahia. (Koia hoki te take he tikanga pai rawa atu tēnei mā LitLovers! —Ed.)
Ka tūtohu ngā mema i ngā pukapuka i runga i tā rātou ake pānui, i ngā arotake pukapuka, i ngā toa rānei o ngā tohu pēnei i te Man Booker Prize, te Scotiabank Giller Prize, me ngā Tohu a te Kāwana-Tianara.
I roto i te tau, ka tū pea tētahi, e rua rānei ngā hui e aro ana ki tētahi momo tuhinga, ki tētahi kaupapa rānei. Kua kitea he huarahi pai tēnei hei whakamōhio atu ki ngā kaituhi kāore pea i tūtakihia e tātou.
- Momo: He tino rongonui ā mātou pō ngaro. Ka pānuihia e ngā mema tā rātou ake mea ngaro i whiriwhiria, ā, ka whakamāramahia pototia me ōna painga. Tērā pea ka whakatapua he hui ki ngā pukapuka rongonui, ki ngā kōrero mō ngā kōrero ora rānei.
- Kaupapa: I ētahi wā ka arotahi mātou ki ngā pukapuka e pā ana ki tētahi kaupapa motuhake, hei tauira, ngā wāhine o te hītori, te taiao rānei.
Pērā i ō tūpuna, ka pānui pukapuka koe... ā, nui atu anō hoki.
Āe. I roto i ngā tau, kua tae atu mātou ki ngā pānui pukapuka, ā, kua manaaki i ngā kaituhi. He manuhiri ā mātou kaikōrero, me ngā pō rotarota i te wā i whiriwhiri ai ngā mema i tētahi rotarota tino pai hei pānui. He pō kiriata ā mātou (mō ngā kiriata pukapuka) me ngā pō haereere i te wā e tohatoha ana tētahi mema i ngā whakaahua o tētahi haerenga ki tētahi wāhi tauhou, tawhiti rānei. (He pai ki a tātou katoa te haereere!)
Hei whakamutunga, me pēhea e whakaahua ai koe i tō karapu?
E whakapono ana mātou ko mātou tētahi o ngā karapu pukapuka tawhito rawa atu o Kanata. Kua puritia, kua tukuna iho hoki ngā tuhinga tino tika, nō reira he tohu kei a mātou mō te roa o tō mātou oranga. I te tau 2009, i whakaatuhia mātou i roto i tētahi tuhinga i roto i te Tte Ao me te Mēra, he nūpepa ā-motu o Kānata.
He kaipānui pukapuka nui mātou katoa, e pai ana ki te kōrero mō ā mātou pukapuka kua pānuihia, me te whakamōhio mai ki a mātou ki ngā pukapuka hou. (Ka tohaina noa e ngā mema ā rātou kohinga pukapuka whaiaro, ā, kua whai wāhi ēnei whakawhitiwhiti kōrero ki te angitu o te karapu.) E ai ki te kōrero i mua ake nei, he maha ngā haerenga a ngā mema katoa, ā, he rite tonu te pūkenga toi o ētahi mema (hei tauira, te whatu, te peita, te raranga, te hanga pukapuka whakaahua).
Āe, kotahi te mea whakamutunga: he aha i tuhia ai te tuhinga "THE" o te ingoa o tō karapu ki ngā reta matua katoa?
Nā te mea ko mātou te karapu pukapuka tuatahi i Timmins...nā reira mātou i kiia ai ko TE Karapu Pukapuka o Timmins.